Beyaz Kule

Selanik’in en önemli anıtlarından biri ve simgesi olan Beyaz Kule, şehrin güneydoğu tarafını koruyordu. 1867’de yıkılan, deniz tarafındaki surlara ait üç kulenin en doğuda olanıydı.

Tam inşa tarihi belli değildir. Selanik’in Osmanlı İmparatorluğu tarafından fethedilmesinin ardından savunma amacıyla, 1450 – 1470 yılları arasında eski bir Bizans kulesi üzerine inşa edildiği tahmin ediliyor.

Tarih boyunca kuleye çeşitli adlar verildi. Eski bir yazıta göre, 1535 – 1536 yılları arasında “Leontos Kulesi” dendi. 18. yüzyıla gelindiğinde ise “Kalamarya Kulesi”, 19. yüzyılda “Yeniçeri Kulesi”, daha sonra da “Kanlı Kule” adlarını aldı.

Selanik-Beyaz-Kule-Sokak

Bu adlardan son ikisi, kulenin ağır ceza mahkûmları için zindan olarak kullanılmasından dolayı verildi. Kulenin ön cephesi, yeniçeriler tarafından idam edilen mahkûmların kanına bulanıyordu. Başka bir söylentiye göre ise –belki de en doğrusu bu- kule, yeniçerilerin katledilmesi yüzünden “Kanlı Kule” adını almıştır.

Sultan 2. Mahmut, 16.6.1826 tarihinde Yeniçeri Ocaklarının kaldırılması kararını aldığında, Selanik merkez olmak üzere tüm imparatorluk topraklarında yeniçerilerin öldürülmesini emretti. Osmanlı ordusunun o dönemde Selanik’te bulunan 6.000 yeniçerinin öldürülmesi için sürdürdüğü mücadeleden sağ kalan 3.000’i Beyaz Kule’de toplu olarak idam edildi. Böylece kulenin “Yeniçeri Kulesi” olan adı “Kanlı Kule”ye çevrildi.

Selanik-Beyaz-Kule-Eski

“Beyaz Kule” adı hakkında ise iki söylenti bulunmaktadır. Bunlardan birincisi 1890 yılında Yahudi bir mahkûmun özgürlüğünü elde edebilmek için kuleyi kireçle boyamış olmasıdır. İkincisi ise 2. Sultan Abdülhamit’in 1883 yılında, Selanik’ten gelen bazı evrakları okurken “Kanlı Kule” adına rastlayıp da baygınlık geçirmesi üzerine, acilen Vali Galip Paşa’ya telgraf çekerek kulenin adını “Beyaz Kule” olarak değiştirilmesini emretmesidir. Arkasından kule büyük bir hızla beyaza boyanmıştır.

Tarihsel tanıklıklar, bu kulenin savunma amaçlı kullanımının yanı sıra askeriyeye hizmet edecek şekilde barut deposu, sarnıç ve derviş medresesine de ev sahipliği yaptığını göstermektedir.

Kule, 1912 yılında Selanik’in Osmanlı İmparatorluğu’ndan çıkıp Yunan Devleti’ne geçmesinden sonra ise çeşitli amaçlara hizmet etti. 1983 – 1985 yılları arasında Yunanistan 9. Eski Eserler Dairesi tarafından restorasyonu yapılan kule, müze olarak hizmete girdi.

 

Save

Değerlendirme Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Name*